Champagne

Visste du at? 

  • Den franske musserande vin kjem frå området Champagne.
  • Dei nyttar den tradisjonelle metoden i framstillinga.
  • Vert laga på druen(e) chardonnay, pinot noir og/eller pinot menuir.

Phuuf

Den fortryllande lyden som får kroppen til å krible og smilet til å nå øyrene. Er Champagne den mest optimale drikken til mat?

Eit produkt av flaskegjæring I kva anledningar passar det med Champagne? I mine auge er svaret ALLTID! Den friske, syrlege og boblande vinen er ei sann glede i flaskeform.

Namnet Champagne har sitt opphav frå ein region nordvest i Frankrike. Området er satt saman av ca. 35 000 hektar og har underområda Montagne de Reims, Vallée de la Marne, Côte des Blancs, Côte de Sézanne og Aube.

Ein kvitvin kan vere så boblete og smakfull den berre vil, men om den ikkje kjem akkurat frå dette området kan den ikkje kalle seg Champagne.

Det heile starta for mange millionar år sidan, då området som i dag er kjent for å vere Champagne, var dekka av hav. Det har resultert i eit jordsmonn som er karrig og prega av kalkholdig kritt. Dette, kombinert med klimaet i Champagne, gir perfekte vekstforhold for druer.

Som med alle andre områder, er nokre plassar betre enn andre. Dette kjem tydleg fram også her, og dei beste områda vert klassifiserte som Grand Cru. Grand Cru er den høgaste kvalitetsgruppa innan fleire franske vinområder.

Champagne vert primært laga av druen(e); den kvite chardonnay og/eller dei raude pinot noir eller pinot meunier, men i tillegg kan ein nytte arbane, petit meslier, pinot blanc & pinot gris.

269330611_1f53fe696e_b-e1494264218259.jpg

Gjær + sukker = alkohol + Co2 Om det var munken Dom Pérignon (1638-1715) som var mannen bak ”champagnemetoden” er meir ei myte enn sanning. Likevel kan ein ikkje tvile på at han var den som var med på å finne ut kvifor det vart bobler og trykk inni vinflaska.

Vinen vart laga om hausten og tappa i glasbehaldarar, og deretter over på flaske når temperaturen falt. Gjæringsprosessen stoppa då naturleg.

Mykje av vinen inneheldt likevel både gjærrestar og restsukker, og når temperaturen steig byrja gjæren i vinen å vakne til live i flaska og dette resulterte i at flaska eksploderte. I ein kjedereaksjon knuste også flaskene ved sidan av.

Dom Pèrignon fundera over flaskene som eksploderte og ynskte sjølvsagt å redusere tapet av dei kostbare flaskene. Han kom fram til at det var ei gjæringsprosess i flaska som resulterte i utvikling av CO2.

Hemmelegheita bak vin med bobler i, altså musserande vin, er nettopp  ved andregongsgjæring i flaska. Sukker og gjær vert tilsett ein ferdig og relativt alkoholsvak basevin. Flaska lukkast og ein let ei ny gjæring byrja.

”Champagnemetoden” vart ein del år seinare eit kvalitetsomgrep, og vart stadig meir brukt i større skala frå starten av 1800-talet.

Champagne-regionen fekk i 1994 medhald av EU i at ordet skal vere beskytta. Det er difor ikkje lov å seie at vin er laga på ”champagnemetoden” dersom den ikkje kjem frå Champagne. Ein nyttar då heller uttrykka méthode traditionelle eller méthode classique for å skildre at andregongsgjæring har funne stad.

5315049407_a62d0b34f3_z.jpg

Den Gule Enka ….har du vel høyrt om? Enkefrua som gav namnet til nåtidens mest bestømte Champagne, Veuve Clicquot.

Personleg er eg stor tilhengjar av kvinner som styrer løpet og får det til. Nicole Barbe er ei slik dame, men ho levde på ei tid då det stor enda større respekt til kvinner som brukte stemma si og faktisk fekk gjorde noko. Ho gifta seg med Francois Clicquot Ponsardin i 1772, men berre seks år etter døydde han.

Enka Nicole sat att med eigendommen og vingården. Framfor å gjere det same som alle andre produsentar rundt ho har gjort i ei årrekke, tenkte dama nytt. Etterkvar lanserte ho den berømte rosa champagnene. Vinen vart ettertrakta både ved det franske hoffet og i dei elegante salonger.

Då Napolienskrigen var over vart også ei mengde rosa champagne skipa til Russland.

Ho nådde ut til andre og gav vin frå Champagne ei ny betyding.

14238068566_c453188957_z-2.jpg

Når passar det med Champagne? 

«Too muchofanything is bad, but toomuch Champagne is just right.» —F. Scott Fitzgerald

Det har seg slik at den smaksrikdommen og friskheita i Champagne kjem til sin rett saman med mat. Boblene verkar som ein smaksforsterkar, og kan difor bidra til å løfte eit måltid.

Generelt kan ein seie at dei lysaste, lettaste vinane passar til lett mat, medan ein fyldigare vin vil gjerne handtere ein kraftigare rett, både for sin syre, friskheit og aroma.

Dei fleste brukar namnet Champagne flittig om musserande vin, om dei drikk Cava, Prosecco, Cremant osv, noko som altså er feil. Årsaken kan vere mange til at feilen har oppstått, eg er under oppfatninga av at namnet, Champagne, vert assosiert med stil, luksus og ein flott vin.

Om det er Nicole Barbe som får æra for denne assosisjonen for Champagne eller ikkje skal ikkje eg bedømme, men ho har utan tvil spelt ei sentral rolle for det viktige omdømet Champagne fekk.

Som ved andre vinstilar varierar også champagne. Variasjonen vil vere frå tørr, halvtørr og dei med litt meir sødme i, til ulike aroma og struktur.

Det unike med Champagne er at du kan servere vinen på ein kvardag, til ein spesiell anledning, til julemiddagen, til fisk, kjøt, du forstår teikninga, truleg til det meste. Ver oppmerkam på at stilane er ulike som gjer at bruksområdet gjer dei enkelte meir passande enn andre.

Neste gong du drikker Champagne, NYT og gjer deg oppmerksam på korleis akkurat denne flaska smakar.

14875504142_4c39c70693_o-1024x616.jpg