Blåskjel på menyen

Blåskjel er som kjent ein slager om sommaren. Det er enkelt, billig og sinnsjukt godt. MEN – faktisk, så er dei mykje betre på denne tida av året. Prøv! 

Med ein smak av hav og eit hint av nøtter, samt ein mild bitterheit og ein mjuk, krema konsistens er dette ein av dei store sjømatfavorittane. Ein forbind gjerne blåskjelmåltidet med lange sommardagar og strålande ver, men likevel er det altså no blåskjela er på sitt beste då.

Bakgrunnen er at det isklade vatnet gjer at algane forsvinner og gir eit betre levevilkår for sjøen. For å gjere seg klar til gytinga om våren legger blåskjela og rekene opp eit energilager, dei veks seg difor kjøtfulle og smaksrike.

Blåskjela finn ein heilt frå Middelhavet i sør til Arktis i nord. Dei finnast hovudsakleg i tidevatnsona, der dei festar seg til stein og anna fast underlag ved hjelp av sine elastiske og sterke bysusstrådar. Skjela er svært tilpassingsdyktige og kan overleva fleire timar i både sterk varme, frost og tørke. Dei kan bli opp til 15 centimeter, og tek til seg planteplankton ved å filtrera sjøvatn. Alle partiklar mindre enn 0,5 millimeter vert tekne opp, og blåskjela er soleis med på å reinsa sjøvatnet.

Når ein skal nytte seg av blåskjel må ein fyrst av alt kontrollere at dei ikkje er dårlege. Legg då blåskjella i ein bolle med kaldt vatn, og kast alle som ikkje lukkar seg. Kast også alle som har eit snev av knust skjel.

Å lage blåskjel til middag er ikkje vanskeleg og slett ikkje tidkrevjande, og ein har eit hav av moglegheiter.

Eg vil dele to av mine blåskjelfavorittar med anbefalt vin til:

 

Kvitvinsdampa blåskjel

Bruk gjerne løk, kvitløk, chili, tomat og frisk koriander til. La løken surre i panna til den er gyllen, ha i kvitvin og gi det eit lite oppkok. Til eit nett med blåskjel treng ein litt over ein desiliter med kvitvin. Kvitvinen treng ikkje vere avansert, men det er viktig at den er tørr og frisk. Skjela som ikkje opnar seg må du kaste. Like før du servera retten, ha i tomatene og dryss frisk korriander over.

Den optimale matchen i glaset finn du med ein vin med god syre, friskheit og god frukt. Retten vil variere alt etter kor mykje chili du føretrekker. Ver merksam på at chilien ikkje blir for dominerande, då du heller vil behalde smaken av dei andre råvarene. I tillegg vil meir chili krevje litt meir sødme i vinen. God frukt i vinen vil balansere med det sterke, og friskheit og syre balanserer svært godt med blåskjela. Anbefalte vinar:

 

  1. Gauda Abadía de San Campio Albariño 2014: Kvitvinen laga på 100% Albariño og er frå nordvest i Spania, nærmare bestemt Galicia, Rias Baixas. Gode aroma av sitrus, floralske tonar, urt og hint av honning. Flott friskheit som harmonera med blåskjela og samtidig ei god frukt som handtera chilien.
  1. Grand Fief de la Cormeraie Muscadet Sèvre et Maine sur Lie 2013/2014: Ein tørrare variant enn alternativet nemnt ovanfor. Den er aromatisk på nase med urt, blom, sitrus og med hint av mineralar. I munne vil aroma vere like som dei ein får på nase. Ettersom detter er ein Sur Lie Muscadet har den litt meir fylde enn vanleg, karakter og aroma. Bakgrunnen er at vinen er lagra ein periode på botnfallet etter gjæringa. Retten vil framstå forskjellig her enn ovanfor. Kombinasjonen mellom mat og vin vil dominere av mineralitet, friskheit og krydder.

 

Krema blåskjel

Fyrste gongen eg smakte blåskjel var i Bergen hjå tante og onkel. Eg var nok rundt 12 år og lite bevandra i den ”eksotiske” matverda. Min familie i Bergen var bereist og ferierte stort sett i Frankrike med sine tre søner. Søskenbarna mine åt stort sett alt, og onkel hadde difor ikkje via ein tanke til at den minste jenta i familien kanskje heller ville ha noko anna enn blåskjel.

Onkel har alltid hatt ei ekstrem interesse for mat, det resulterte i at eg smakte og falt pladask for blåskjel.

Du kan vere kreativ eller la innhaldet i kjøleskapet bestemme kva som skal vere i suppa. Personleg likar eg løk, gulrot, sellerirot og fersk bladpersille. Skjær rotgrønsakene i små, delikate bitar (ein har gjerne sine eigne preferansar) og la alt av grønsaker surre i panna. Når grønsakene har fått surra litt har du i blåskjela og dampar dei i eit par minuttar til dei har opna seg.

Før serverign står du fritt til å servere blåskjela med bitane av grønsaker i eller mose dei og lage ein kraft som du kokar opp til kraft med kremfløyten.

Personleg er eg glad i bitar og hoppar gjerne over mose- og siledelen. Ha til slutt i blåskjela og dryss over med fersk bladpersille.

Den optimale vinkombinasjonen vil vere ein rikare vin enn ovanfor, gjerne der vinen har fått eit opphald på eik.

  1. Stellenrust Block 28 Chenin Blanc 2015: Kvitvinen er ei sann glede både med tanke på pris og aroma. På nasen er den prega av floralske tonar, pære, eple, nøtter og krydder. I munnen er det fat, krydder og dei friske epla som dominerer. Vinen har god lengde. Den krema stilen til vinen går som hand i hanske med det sterke og friske i maten.  Vinen er frå Sør-Afrika, nærmare bestemt Western Cape. Den er laga frå 100% Chenin Blanc, drua som ein gjerne kjenner frå Loiredalen.
  1. Joseph Drouhin La Forêt Bourgogne Chardonnay 2013: Burgund i Frankrike er eit av mine absolutte favorittområder. Denne vinen har fått 12 månader lagring på eikefat, noko som gir den kropp og fylde. Vinen er livleg med aroma av mineralar, eple, sitrus og vanilje i avslutninga.