Norsk julemat med ein vri 

Norsk julemat med ein vri 

Som alltid hølja det ned...

og eg grua med allereie til å måtte sitte med illeluktande, våt dongeribukse på båten, då lista var lang over gjeremål som må hakast av like før avreise.

Sjølvsagt var dette ein dag fylt med møter på kvar si side av byen – just my luck.  

Sjølv om ein gjerne på ein travel dag ser mørkt på lista, rekker ein utruleg nok alltid det. Oftast går det langt betre enn fyrst antatt, også.  

Lekker, iført helar, kåpe og naturleg klistra, vått hår i andletet kunne eg stresse ned og finne meg til rette på båten. Om det er ein turistting du skal få unnagjort, ta båten frå Bergen til Flåm, eller vertfall eit stykkje inn Sognefjorden. Tru det eller ei, men sjølv dei gråaste dagane er nydelege.  

Atter ein gong returnerte eg heim for eit mat- og vinkurs på Café Herman på Leikanger, verdas navle og min heimstad. Denne gongen var temaet Norsk julemat med ein vri. Og kva legg ein i det?  

Tolk det akkurat som du vil, i mitt hovud er det klart,- typiske norske råvarer tilbereidde på ein annan måte enn den tradisjonelle. Eg måtte gå mange rundar før menyen satt, men med ekstremt god input frå karen som fiksar nesten alt, var den klar.  

I førevegen hadde eg bestilt varer frå Vinmonopolet, og desse skulle bli sende til postkontoret. Vinmonopolet har den geniale løysinga å sende polvarer gratis til kommunar utan Vinmonopol, men ordninga fungerer ikkje alltid optimalt. Les meir her for å unngå å ikkje få vinane i tide.  

Elles nyttar eg lokale butikkar og dei eg kjenner for å skaffe dei beste råvarene. Det betyr mykje tid i reising for å handle inn og få alt på plass – men det gir meg likevel så mykje glede å kunne møte folk der dei er, i SITT rette element.  

På Meny i Sogndal er det til dømes ein kar i sin beste alder og med glimt i augo. Han har stålkontroll på råvarer, produsentar og kjem alltid med gode innspel til kva eg skal velje. Det er gjerne også andre som spør om eg treng hjelp, men så lenge det ikkje er frå han takkar eg høfleg nei. Råvarene han har gitt meg skuffar aldri – hjarteleg takk!  

Som med alt anna tek ting litt lenger tid enn fyrst venta. Emilie og eg heldt likevel koken i ørten timar for å lage maten, smake, få dei beste kombinasjonane mellom mat og vin, samt stelle i stand for å kunne sitte igjen med det beste resultatet.  

Når eg står midt i suppa i vissheita om at eg burde bruke timane mine ein annan plass, spør eg meg gjerne kva eg driv med. Ettersom eg no lev av å formidle kunnskap om mat, vin, reise og det gode livet har å by på, stiller eg meg ofte kritiske spørsmål til kvifor eg gjer akkurat dette.  

Livet er underleg på mange måtar, og ein skal ikkje alltid få svar, vertfall ikkje akkurat der og då. Med tida skal ein kanskje forstå kvifor ein gjorde som ein gjorde, og etterpåklokskapen kan heller stadfeste om det var hensiktsmessig eller ei.  

Emilie og eg hadde eit svært godt samarbeid då vi begge jobba på Tango Restaurant i Stavanger, og ho er den personen eg gjerne ikkje treng å utveksle ord med, då vi les kvarandre godt. Alt går difor på skinner med ho som samarbeidspartner.  

 Rakfisk med wasabikrem Foto: Ørjan Talle

Rakfisk med wasabikrem Foto: Ørjan Talle

Vi var heldige som igjen kunne fylle Café Herman sitt fantastiske lokale. Med skifergolv, kalkveggar, plankar i taket og nydeleg kunstverk kan ein her innbille seg at ein ikkje er i Noreg, men heller ein eller annan eksotisk stad langt vekke.  

I det gjestene hadde sett seg og fyrste vinen var skjenka i glasa, kunne eg med handa på hjartet forstå kvifor eg var akkurat her å formidle mi store lidenskap og glede. Det er trass alt over eit måltid at ein får den gode samtalen der ein kan utveksle idear og glede kvarandre med sitt selskap.  

Fortløpande serverte vi seks rettar og seks vinar, medan eg geleida dei gjennom min type julemat, kva ein kan drikke til og kvifor eg hadde funne så mange andre smakar som eg hadde gjort.  

 

KVELDENS MENY:  

 

Gravlaks med agurk, kecap manis og ertemajones 

Dopff & Irion Cuvée René Dopff Gewurztraminer 2015 

* * * 

Rakfisk med wasabikrem 

Anselmann Riesling Trocken 2015 

* * * 

Pinnekjøt i sweet sauce og kinakålsalat 

Delane Crémant de Bourgogne Blanc de Noirs 

* * * 

Ribbe med asian pork spice 

Pietro di Campo Silenzio Barbera 2014 

* * * 

Raudvinskokte pærer 

Saracco Moscato d'Asti 2016 

* * * 

Julecrumble med iskrem 

Warre's Quinta da Cavadinha 2012 

* * * 

 

Det er utruleg kor mykje vi har å lære av andre kulturar når det kjem til smak og samansetningar. Menyen ovanfor har ikkje eit konkret opphav, men er utan tvil asiatisk inspirert.  

 Ribbe med asian pork spiceFoto: Ørjan Talle 

Ribbe med asian pork spiceFoto: Ørjan Talle 

Sjølv kan eg faktisk ikkje få nok av asiatisk mat då det er rikt på smaken av sine råvarer, djupn, umami og spanande samansetningar. I det eg fortalde om korleis maten var tilbereidd og kvifor dei hadde fått servert den aktuelle vinen, var alle overraskande flinke til å smake, prøve og best av alt, like det!  

Dama eg er mest imponert over er mi syster, som tidlegare (beklagar å sette deg i dårleg lys) var den av oss som kunne sitte ved middagsbordet i mange timar fordi ho ikkje ville smake på "kvit fisk" (som ho sa). Kva som var bakgrunnen kan vel ingen heilt sette fingeren på, men ho har rare tendensar innan både vin og mat. Likevel åt ho no alt, og best av alt, ho digga det!  

Det betyr vel berre det at vi må hugse å ikkje late oss styre av ei negativ førehandsinnstilling, men heller faktisk prøve og gi det nye ein sjanse.  

Eg takkar og bukkar for strålande respons – vi kjem gjerne att!  

Fullverdig meny og meir inspirasjon får du i årets Julekalender 2017, både frå meg og ei rekke VELDIG dyktige fagpersonar! 

 

* * * 

P.S. I Julekalendaren 2017 deler eg oppskriftene frå mat- og vinkvelden ”Norsk julemat med ein vri”. Attpåtil får du mange andre supre oppskrifter, vinanbefalingar, råd og tips du vil ha med deg inn i jula.  

 Foto: Ørjan Talle

Foto: Ørjan Talle